• MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik
  • MZ Kamenica - Zvornik

KAMENICA I GLODI (monografija)

Istraživač i zaljubljenik u zavičajnu historiografiju i antropogeografiju, mr. Dževad Tosunbegović, ponovo nas je iznenadio svojom novom monografijom "Kamenica i Glodi". Ovaj naučni rad u izdanju BZK Preporod BiH – Opštinsko društvo Zvornik, sadrži 314 stranica teksta uz 19 kartografsko-topografskih prikaza, 11 fotografije osoba (pojedinačno i zajedničkih), 12 fotografija kulturno-historijskog naslijeđa Kamenice i Glodi, zatim spisak žrtava agresije i genocida i popis stanovništva područja iz 1991. godine.

Materija je strukturirana u trinaest poglavlja:

-    Područje Kamenice i Glodi
-    Kameničko-glođansko područje u prošlosti
-    Stanovništvo
-    Naselja
-    Opis naselja kameničko – glođanskog područja
-    Tradicionalna privreda
-    Društveni život
-    Vjerski život
-    Kulturno – historijski spomenici
-    Običaji
-    Nošnja
-    Žrtve agresije i genocida kameničko – glođanskog područja 1992-1995. godine
-    Popis stanovništva Kamenice i Glodi iz 1991. godine.

Na kraju autor prilaže opsežan popis literature (54 bibliografske jedinice) i 16 izvora (što objavljenih i neobjavljenih), kao i spisak 38 osoba – kazivača.

Monografija obuhvata povijesni i antropogeografski razvoj naselja Kamenica i Glodi od najstarijih vremena pa do početka 21. stoljeća. Autor je, pored antropogeografskog i povijesnog razvoja ova dva naselja, istraživao etnološka, vjerska i kulturna obilježja Kameničana i Glođana. To znači da je autorov pristup bio multidisciplinaran. Važnost ove monografije ogleda se i u tome da je to prva knjiga u poslijeratnom periodu u kojoj su istražena neka antropogeografska obilježja historijskog razvoja naselja zvorničkog Podrinja.
Na temelju razne historijske literature i izvora, kao i nekih statističkih publikacija, autor je nastojao da što objektivnije prikaže antropogeografski razvoj naselja Kamenice i Glodi kroz viševjekovni historijski period, kao i kroz smjenu nekoliko društveno-politički formacija i sistema.

U prvom poglavlju monografije opisane su osnovne fizičkogeografske i topografske osobenosti područja Kamenice i okoline. Topografski prikaz terena popraćen je odgovarajućom kartom i toponimijom – važno za razumijevanje društveno-geografskih i fizičkogeografskih odlika terena.

U drugom poglavlju prikazan je historijski, a dijelom i antropogeografski razvoj Kameničko-glođanskog područja u prošlosti, od najstariji vremena pa do početka 21. vijeka. Na osnovu relevantne historijske građe autor je došao do saznanja da je ovo područje bilo naseljeno u kontinuitetu, od srednjeg vijeka pa do srpske okupacije 1993. godine.

U trećem poglavlju autor je pokušao na osnovu oskudnih historijski izvora da opiše razvoj stanovništva na ovom području, prije svega sa aspekta domicilnog i migratorskog stanovništva.

U četvrtom poglavlju autor se bavi postankom i tipom naselja, odnosno uticajem fizičkogeografskih i antropogeografskih faktora na nastanak i razvoj naselja na Kameničko-glođanskom području. Kuće i pomoćni objekti su, također, predmet istraživanja autora, odnosno način gradnje i korištenje dijelova stambenih i privrednih objekata. Vjerski objekti, kao što su mektebi, džamije, turbeta i groblja  su, takođe, predmet istraživanja autora.

U petom poglavlju autor je analizirao pojedine dijelove naselja – mahale na Kameničko-glođanskom području.
Istraživanja su zasnovana na historijsko-statističkim podacima, kao i podacima prikupljenim na terenu. Za svaki zaselak navedeni su osnovni podaci o pojedinim familijama.

U šestom poglavlju autor je istražio i analizirao osnovne grane tradicionalnog privređivanja, prije svega poljoprivredu, odnosno njene grane kao što su zemljoradnja, stočarstvo, hortikulturu – povrtlarstvo, voćarstvo i dr. Također, analizirani su i zanati, prije svega oni koji prate tradicionalnu privredu, kao što su kovački i potkivački zanat, zatim gradnja stambenih i privrednih objekata, krojački zanat, izrada drveni predmeta za preradu voća i povrća, mlijeka i dr.

U sedmom poglavlju analiziran je društveni život na Kameničko-glođanskom području. Autor je utvrdio da se društveni život odvijao u skladu sa običajima i zakonskim normama koje su vladale na širem području sjeveroistočne Bosne.

U osmom poglavlju analiziran je vjerski život na Kameničko-glođanskom području. Navedeni su podaci o svršenicima islamske vjerske škole – medrese, po čemu je Kamenica bila poznata.  Više od 50 osoba završilo je medresu u periodu do izbijanja agresije. U ovom poglavlju navedeni su i imami koji su obavljali vjersku službu u Kamenici i okolini.

U devetom poglavlju date su osnovne informacije o objektima islamske kulture kao što su mezarja, odnosno nišani. Takođe, u osnovni crtama opisani su i stećci, kao i srednjovjekovni grad Perin.

U desetom poglavlju date su osnovne informacije narodnim običajima;  o pojedinim oblicima i normama društvenog ponašanja pojedinca i kolektiviteta prilikom raznih individualnih ili kolektivnih događaja koji su vezani za svakodnevni život stanovništva. To su sljedeći običaji: rođenje djeteta, ženidba i udaja, teferiči i sobeti, smrt i dr. Usmena predanja bila su, takođe, dio narodnih običaja Kamenice i okoline.

U jedanaestom poglavlju analizirana je tradicionalna i savremena nošnja stanovništva. Autor je utvrdio da je tradicionalna nošnja pripadala grupi istočno-bosanske muslimanske nošnje. Nošnja nije samo biološka potreba – zaštita od hladnoće i vreline, već je kulturno-historijska, vjerska, staleška i ostala društvena kategorija.

U dvanaestom poglavlju dat je popis žrtava agresije i genocida Kameničko – glođanskog područja 1992-1995. godine. Ovo područje postalo je na neki način sinonim stradanja, kako zbog velikog broja žrtava, tako i zbog velikog broja dosad otkrivenih masovnih grobnica, tako da objavljivanje ovog popisa kao svjedočanstva agresije i genocida ima poseban značaj.

U trinaestom poglavlju dat je poimenični popis žitelja pojedinih dijelova naselja Kamenice i Glodi, prema popisu stanovništva 1991. godine, što daje poseban značaj ovoj knjizi, posebno sa aspekta genocida kojem je ovo područje bilo izloženo i činjenice da je stanovništvo ovog područja danas u velikoj mjeri rasuto širom svijeta.

U drugom dijelu knjige, pod nazivom "Rodoslovi glođanskih i kameničkih familija", autora Bekira Omerovića, dati su rodoslovi šesnaest familija sa područja Kamenice i Glodi. Autor navodi da su istraživanja rodoslova na ovom području pokazala da se kod bošnjačkog stanovništva tradicija o porijeklu veoma slabo održala, i da se svodi uglavnom na porodična predanja koja su prilično reducirana i pamte najviše četiri do pet generacija, uz navođenje pretka po kome je nastalo prezime familije. Ovakvi radovi imaju veliki značaj za očuvanje tradicije i rodbinskih veza kao bitnog segmenta tradicionalnog bošnjačkog identiteta, naročito danas kada je stanovništvo ovog područja rasuto širom svijeta, od Australije do Amerike.

Knjiga "Kamenica i Glodi - Rodoslovi glođanskih i kameničkih familija" predstavlja značajan prilog proučavanju kulturno – historijske prošlosti zvorničkog Podrinja

Doc. dr. Alija Suljić, Odsjek za geografiju PMF Univerziteta u Tuzli

 

FOTOGRAFIJE